Tranh chấp ranh giới đất đai là một trong những dạng tranh chấp phổ biến nhất hiện nay. Chỉ một vài mét đất, một hàng rào, một bức tường hoặc một cột mốc bị dịch chuyển cũng có thể dẫn đến mâu thuẫn kéo dài giữa các hộ gia đình, thậm chí phát sinh các vụ kiện tại Tòa án. Trong bối cảnh giá trị quyền sử dụng đất ngày càng tăng, các tranh chấp liên quan đến ranh giới đất đai ngày càng trở nên phức tạp và cần được giải quyết theo đúng quy định của pháp luật.
Vậy tranh chấp ranh giới đất đai là gì? Trình tự, thủ tục giải quyết được thực hiện như thế nào? Bài viết dưới đây của Công ty Luật Trường Nhựt sẽ giúp bạn đọc hiểu rõ các quy định pháp luật hiện hành về vấn đề này.
Ranh giới thửa đất là đường phân định phạm vi quyền sử dụng đất giữa các chủ sử dụng đất liền kề.
Tranh chấp ranh giới đất đai là trường hợp các bên sử dụng đất không thống nhất về vị trí, diện tích, mốc giới hoặc đường ranh phân chia giữa các thửa đất liền kề.
Các tranh chấp thường gặp gồm:
Trong thực tế, tranh chấp ranh giới đất thường xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau như:
Nhiều thửa đất được cấp giấy chứng nhận từ nhiều năm về trước, việc đo đạc bằng phương pháp thủ công nên có thể xảy ra sai số về diện tích hoặc kích thước.
Mốc ranh giới như cọc bê tông, hàng rào, cây cối hoặc vật đánh dấu bị dịch chuyển, phá bỏ hoặc hư hỏng theo thời gian.
Một số trường hợp người sử dụng đất cố ý xây dựng công trình, trồng cây, thả gia súc hoặc sử dụng vượt quá diện tích được giao.
Đất được mua bán, tặng cho qua nhiều đời chủ sử dụng dẫn đến việc xác định ranh giới gặp khó khăn.
Các bên không lưu giữ đầy đủ hồ sơ, giấy tờ hoặc tài liệu liên quan đến nguồn gốc đất.
Theo Điều 175 Bộ luật Dân sự năm 2015:
Ranh giới giữa các bất động sản liền kề được xác định theo thỏa thuận hoặc theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Trường hợp không có thỏa thuận thì ranh giới được xác định theo:
Người sử dụng đất không được lấn, chiếm, thay đổi mốc giới ngăn cách, kể cả trường hợp ranh giới là kênh, mương, hào, rãnh, bờ ruộng. Mọi chủ thể có nghĩa vụ tôn trọng, duy trì ranh giới chung.
Theo khoản 2 Điều 235 Luật Đất đai năm 2024:
Trước khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai quy định tại Điều 236 của Luật này, các bên tranh chấp phải thực hiện hòa giải tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất tranh chấp.
Nếu các bên không tự hòa giải được thì có thể gửi đơn đến UBND cấp xã nơi có đất tranh chấp để tổ chức hòa giải.
Đối với tranh chấp xác định quyền sử dụng đất, thủ tục hòa giải tại UBND cấp xã là điều kiện bắt buộc trước khi khởi kiện.
Sau khi tiến hành hòa giải sẽ lập biên bản ghi nhận:
Biên bản hòa giải là tài liệu quan trọng để thực hiện các bước tiếp theo.
Nếu các bên thống nhất được ranh giới đất và không còn tranh chấp thì nội dung hòa giải thành sẽ được ghi nhận bằng văn bản.
Trong trường hợp có thay đổi ranh giới hoặc diện tích sử dụng đất thì cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét chỉnh lý hồ sơ địa chính và giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định.
Việc hòa giải thành giúp các bên tiết kiệm thời gian, chi phí và duy trì mối quan hệ láng giềng.
Khi hòa giải tại UBND cấp xã không thành, việc giải quyết sẽ phụ thuộc vào tình trạng pháp lý của thửa đất.
Người sử dụng đất có quyền khởi kiện tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền để yêu cầu giải quyết tranh chấp.
Tòa án sẽ xem xét:
Theo khoản 2 Điều 236 Luật đất đai 2024, Người dân có thể lựa chọn:
Tùy từng trường hợp cụ thể mà cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét nguồn gốc, quá trình sử dụng đất và các chứng cứ liên quan để đưa ra quyết định giải quyết.
Khi giải quyết tranh chấp ranh giới đất đai, Tòa án thường xem xét các tài liệu sau:
Đây là chứng cứ quan trọng nhất để xác định quyền sử dụng đất hợp pháp.
Bao gồm:
Tòa án thường trưng cầu cơ quan chuyên môn tiến hành đo đạc lại hiện trạng để xác định diện tích và vị trí ranh giới.
Việc sử dụng đất ổn định, liên tục trong thời gian dài cũng là căn cứ quan trọng để xem xét giải quyết tranh chấp.
Những người sinh sống lâu năm tại địa phương có thể cung cấp thông tin về lịch sử sử dụng đất và quá trình hình thành ranh giới.
Người có hành vi lấn chiếm đất của người khác có thể phải:
Khôi phục lại tình trạng ban đầu của thửa đất.
Nếu công trình xây dựng nằm trên phần đất lấn chiếm thì có thể bị buộc tháo dỡ.
Nếu gây thiệt hại cho chủ sử dụng đất hợp pháp thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật dân sự.
Tùy mức độ vi phạm, cá nhân hoặc tổ chức có hành vi lấn chiếm đất còn có thể bị xử phạt hành chính theo quy định của pháp luật về đất đai.
Để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình, người dân cần lưu ý:
Không tự ý phá dỡ hàng rào, công trình hoặc di chuyển mốc giới khi tranh chấp chưa được giải quyết.
Lưu giữ:
Trong nhiều trường hợp, việc đo đạc thực tế sẽ giúp xác định chính xác diện tích và ranh giới đất.
Luật sư sẽ hỗ trợ đánh giá hồ sơ, thu thập chứng cứ, tham gia hòa giải và bảo vệ quyền lợi của khách hàng tại Tòa án.
Tranh chấp ranh giới đất đai là loại tranh chấp phổ biến nhưng hoàn toàn có thể giải quyết được nếu các bên thực hiện đúng trình tự pháp luật. Trước hết, các bên nên ưu tiên thương lượng, hòa giải để giữ gìn tình làng nghĩa xóm. Trường hợp không thể thống nhất, người sử dụng đất cần nhanh chóng thu thập chứng cứ, thực hiện thủ tục hòa giải tại địa phương và yêu cầu cơ quan có thẩm quyền hoặc Tòa án giải quyết nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
Nếu quý khách đang gặp vướng mắc liên quan đến tranh chấp ranh giới đất đai, lấn chiếm đất, xác định mốc giới hoặc các vấn đề pháp lý khác về đất đai, Công ty Luật Trường Nhựt luôn sẵn sàng tư vấn và đồng hành để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của quý khách theo đúng quy định của pháp luật.
Nếu bạn đang gặp vướng mắc hoặc tranh chấp liên quan đến đất đai, hãy liên hệ Công ty Luật TNHH Trường Nhựt để được luật sư đất đai tư vấn kịp thời và chính xác.
👉 LIÊN HỆ LUẬT SƯ TƯ VẤN:
Cám ơn bạn đã gửi đánh giá cho chúng tôi! Đánh giá của bạn sẻ giúp chúng tôi cải thiện chất lượng dịch vụ hơn nữa.
ĐÁNH GIÁ SẢN PHẨM